Met LETS tegen sociale uitsluiting

Een van de aantrekkelijke eigenschappen van LETS is de “wederkerigheid”: nu eens biedt men hulp, dan weer krijgt men diensten. Er wordt terecht van uitgegaan dat elk mens wel wat te bieden heeft én dat elk mens anderen nodig heeft. Deze benadering verschilt van de klassieke hulpverleningspraktijk, waarbij steeds dezelfden hulp bieden en steeds dezelfden hulpvrager zijn.
LETS is een systeem dat de gelijkwaardigheid van de deelnemers als uitgangspunt neemt. T.o.v. allerlei sociale noden en behoeften heeft LETS een duidelijke meerwaarde t.o.v. liefdadige acties (waarin mensen in een patroon geduwd worden van afhankelijkheid).
Het was vanuit deze overweging dat in 1997 het Steunpunt Welzijn voor de regio Aalst-Oudenaarde het initiatief nam tot oprichting van een regionale Letsgroep.
Van meet af aan werd in het bekendmakingswerk en de contacten gestreefd aan heterogeniteit. Zowel mensen met een vervangingsinkomen als met een betere financiële en sociale situatie werden uitgenodigd. Ook personen met een handicap vonden de weg. De ervaring is dat LETS wel degelijk een emanciperend effect heeft. Mensen die langdurig zonder werk zitten, die maatschappelijk aan de kant staan,… krijgen in LETS bevestiging van hun waarde als persoon, bouwen een kennissenkring op, krijgen en nemen ook de kansen tot sociale integratie.
Het ruilhandelsysteem met de waarderingsbonnen mag dan al wat vreemd lijken, in feite is LETS een erg natuurlijk en realistisch systeem. Het sociale weefsel wordt versterkt op een manier die mensen respecteert in hun mens-zijn: wie iets nodig heeft hoeft niet totaal afhankelijk te zijn om die hulp te krijgen, en wordt aangemoedigd om zelf ook actief te zijn.
Als LETS dan toch geen tovermiddel is, heeft dit eerder te maken met allerlei obstakels die overwonnen dienen te worden. Enkele ervaringen:Mensen die langdurig en op vele terreinen in een afhankelijkheidssituatie zitten hebben het niet altijd gemakkelijk om zich er zelf van bewust te zijn dat ze zelf ook mogelijkheden hebben om anderen een dienst te kunnen bewijzen. Ze staren zich blind op voordelen…LETS is een systeem dat stoelt op afspraken maken en naleven, onderhandeling,… Maatschappelijk kwetsbare mensen hebben het hier doorgaans moeilijker mee. Iets onuitgesproken laten leidt al gauw tot misverstanden. Soms is men ook moeilijker bereikbaar (vb. geen telefoon).Het betrekken van “kansarmen” in een LETS-systeem vergt een extra inspanning. De ondersteuning die op dit vlak in Lets Aalst-Oudenaarde geboden wordt toont aan dat het de moeite waard is.